Mẫu giấy từ chối tài sản vợ chồng

Mẫu giấy từ chối tài sản vợ chồng không chỉ là một biểu mẫu hành chính, mà là văn bản pháp lý thể hiện ý chí tự nguyện của một bên đối với phần tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân.

Trong thực tế, pháp luật hiện nay không quy định duy nhất một mẫu cố định, nên chỉ cần ghi sai thông tin nhân thân, mô tả tài sản thiếu chặt chẽ hoặc bỏ qua yêu cầu công chứng, chứng thực trong trường hợp cần thiết, văn bản có thể phát sinh rủi ro tranh chấp về sau.

Chính vì vậy, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất của giấy từ chối tài sản, biết khi nào nên lập, cần ghi những nội dung nào và đâu là những lỗi khiến nhiều người vô tình đánh mất quyền lợi của mình sau khi ký.

Giấy Từ Chối Tài Sản Vợ Chồng Là Gì? Bản Chất Pháp Lý, Căn Cứ Pháp Lý Và Điều Kiện Hiệu Lực

Trong thực tế, cụm từ “giấy từ chối tài sản vợ chồng” thường được dùng để gọi nhiều loại văn bản khác nhau, chứ không phải là tên một chế định độc lập được pháp luật đặt tên riêng. Nếu tài sản là tài sản riêng của một bên, chủ sở hữu có thể định đoạt theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Nếu tài sản là tài sản chung của vợ chồng thì việc xử lý phần quyền đối với tài sản đó thường phải đặt trong cơ chế thỏa thuận của cả hai bên, hoặc phải có bước chia tài sản chung trước khi một bên từ bỏ phần quyền đã được xác định. Vì vậy, hiệu lực của văn bản phụ thuộc vào đúng chủ thể, đúng loại tài sản, ý chí tự nguyện và hình thức mà pháp luật yêu cầu đối với từng trường hợp.

Căn cứ pháp lý xác định tài sản vợ chồng

Để hiểu “từ chối” cái gì, trước tiên cần phân biệt hai loại tài sản có chế độ pháp lý khác nhau:

Tài sản chung được xác định theo khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình số 52/2014/QH13, do Quốc hội ban hành ngày 19/6/2014, có hiệu lực từ ngày 01/01/2015. Theo đó, tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc tặng cho chung; quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được sau khi kết hôn.

Tài sản chung thuộc sở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình và thực hiện nghĩa vụ chung của vợ chồng (khoản 2 Điều 33).

Tài sản riêng được bảo vệ theo khoản 1 Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, bao gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồng theo quy định tại các Điều 38, 39, 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầu thiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sở hữu riêng.

Quyền định đoạt tài sản được căn cứ vào Điều 192 và Điều 194 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13, do Quốc hội ban hành ngày 24/11/2015, có hiệu lực từ ngày 01/01/2017. Điều 192 quy định: quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản. Điều 194 khẳng định chủ sở hữu có quyền bán, trao đổi, tặng cho, cho vay, để thừa kế, từ bỏ quyền sở hữu hoặc thực hiện các hình thức định đoạt khác phù hợp với quy định của pháp luật.

Như vậy, quyền từ bỏ tài sản là biểu hiện cụ thể của quyền định đoạt, chứ không phải một quyền độc lập được đặt tên riêng trong luật. Tuy nhiên, các quy định này áp dụng trực tiếp cho chủ sở hữu. Đối với tài sản chung của vợ chồng, cần đọc cùng Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Điều 213 Bộ luật Dân sự 2015: vợ chồng có quyền ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung và việc định đoạt tài sản chung phải theo thỏa thuận.

Vì vậy, không nên hiểu máy móc rằng một bên luôn có thể đơn phương lập “giấy từ chối” để làm mất phần quyền của mình trong mọi tài sản chung.

4 điều kiện để giấy từ chối có hiệu lực pháp luật

Một văn bản liên quan đến việc từ bỏ hoặc không nhận phần tài sản của vợ/chồng phải đáp ứng đồng thời bốn yếu tố sau:

• Chủ thể hợp lệ: Người ký văn bản phải có năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch mà mình thực hiện.
• Đối tượng xác định: Tài sản phải được mô tả rõ ràng, đủ để nhận diện (số thửa đất, địa chỉ, số hiệu tài sản…), không được ghi chung chung.
• Ý chí tự nguyện: Hành vi từ chối phải xuất phát từ ý chí tự do, không bị ép buộc, lừa dối hoặc đe dọa. Nếu vi phạm điều này, giao dịch có thể bị yêu cầu tuyên vô hiệu theo Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015; hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu được xử lý theo Điều 131.
• Hình thức đúng luật: Đối với tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân, nếu vợ chồng thỏa thuận chia tài sản chung thì văn bản phải được lập thành văn bản theo Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014; việc công chứng thực hiện theo yêu cầu của vợ chồng hoặc theo quy định của pháp luật. Với bất động sản, quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc loại giao dịch khác mà pháp luật chuyên ngành yêu cầu công chứng/chứng thực, phải tuân thủ đúng hình thức đó. Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 chỉ áp dụng cho thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng trước khi kết hôn.

Lưu ý thực tế từ Luật sư: Nhiều hồ sơ bị phòng công chứng yêu cầu rà soát lại vì mô tả tài sản không khớp với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (ghi sai thửa, tờ bản đồ, diện tích), hoặc người ký không mang theo giấy tờ chứng minh quyền với tài sản đó. Đây là lỗi kỹ thuật phổ biến nhất, không phải lỗi về ý chí. Cần đối chiếu kỹ giấy tờ gốc trước khi soạn văn bản.

Phân biệt “từ chối tài sản” và “thỏa thuận phân chia tài sản” – 2 khái niệm dễ nhầm lẫn

Đây là điểm dễ gây hiểu nhầm nhất trong thực tế.

Nhiều người quen gọi chung là “giấy từ chối tài sản”, nhưng về pháp lý cần tách rõ: nếu là tài sản riêng hoặc phần quyền đã được xác định rõ thì có thể phát sinh hành vi định đoạt của một chủ thể; còn nếu là tài sản chung của vợ chồng chưa chia thì việc xử lý tài sản thường phải được đặt trong cơ chế thỏa thuận giữa cả hai bên hoặc quyết định của Tòa án.

Việc nhầm lẫn giữa hai hình thức này có thể dẫn đến soạn sai văn bản, chứng minh sai bản chất giao dịch và phát sinh tranh chấp sau đó.

Các trường hợp pháp luật KHÔNG cho phép từ chối tài sản

Không phải trường hợp nào muốn lập văn bản “từ chối tài sản” cũng được chấp nhận theo cách hiểu thông thường. Pháp luật giới hạn việc chia hoặc định đoạt tài sản trong một số tình huống cụ thể:

Tài sản đang là đối tượng của nghĩa vụ tài chính: Nếu việc chia hoặc từ bỏ phần quyền đối với tài sản nhằm xâm phạm quyền lợi của bên thứ ba hoặc nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản thì giao dịch có thể bị vô hiệu hoặc không được công chứng/chứng thực theo đúng mục đích mong muốn. Đối với tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân, Điều 42 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 còn quy định việc chia tài sản chung bị vô hiệu nếu nhằm trốn tránh các nghĩa vụ như cấp dưỡng, bồi thường thiệt hại, trả nợ, nộp thuế hoặc nghĩa vụ tài chính khác.

Vi phạm ý chí tự nguyện: Văn bản bị lập dưới sự ép buộc, lừa dối hoặc đe dọa đều có thể bị tuyên vô hiệu theo Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015. Bên bị thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu và xử lý hậu quả pháp lý theo Điều 131.

Từ chối phần tài sản chưa được xác định: Không nên lập văn bản từ bỏ một phần tài sản chung khi phần quyền của mỗi bên chưa được xác định rõ. Muốn một bên không nhận phần trong tài sản chung hợp nhất, cách làm an toàn là trước hết phải có thỏa thuận chia tài sản chung hoặc cơ chế giải quyết khác để xác định rõ phần quyền của mỗi bên, rồi mới thực hiện bước tiếp theo phù hợp với bản chất giao dịch.

Tình huống giả định minh họa (chỉ có tính chất tham khảo):

Trường hợp 1: Anh A và chị B đang ly hôn. Tài sản chung là căn nhà mua sau kết hôn. Anh A muốn để chị B nhận căn nhà.

Cách xử lý an toàn về pháp lý là:

1. Hai bên thỏa thuận việc chia tài sản chung hoặc đề nghị Tòa án giải quyết trong vụ việc ly hôn;
2. Xác định rõ ai được nhận căn nhà và nghĩa vụ thanh toán chênh lệch nếu có;
3. Thực hiện công chứng/chứng thực hoặc thủ tục tố tụng theo đúng loại giao dịch và hồ sơ;
4. Làm thủ tục đăng ký biến động, sang tên theo kết quả thỏa thuận hoặc bản án, quyết định có hiệu lực. Nếu anh A bỏ qua bước xác định phần quyền hoặc dùng sai loại văn bản, hồ sơ rất dễ bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung.

Trường hợp 2: Mẹ chồng của chị C mất, để lại di sản là một căn nhà, trong đó anh D (chồng chị C) được chỉ định là người thừa kế riêng theo di chúc. Chị C không có quyền từ chối thay cho anh D. Chính anh D mới là người có quyền từ chối nhận di sản này, theo đúng quy định về từ chối nhận di sản trong Bộ luật Dân sự 2015. Đây là hai hành vi pháp lý hoàn toàn khác nhau: từ chối tài sản trong quan hệ hôn nhân và từ chối nhận di sản thừa kế.

Nếu bạn chưa chắc chắn tài sản của mình là tài sản chung, tài sản riêng hay di sản thừa kế riêng, nên trao đổi trực tiếp với luật sư trước khi ký bất kỳ văn bản nào. Liên hệ Luật Quang Duy để được tư vấn: 0866.988.069.

Tổng Hợp 3 Nhóm Mẫu Văn Bản Thường Được Gọi Là “Giấy Từ Chối Tài Sản Vợ Chồng” Năm 2026

Pháp luật Việt Nam hiện không ban hành mẫu giấy từ chối tài sản vợ chồng thống nhất bắt buộc. Điều này có nghĩa: văn bản có thể do các bên tự soạn, nhưng phải đảm bảo đủ các thành phần pháp lý bắt buộc và đúng hình thức theo từng loại tài sản. Mỗi tình huống có đặc điểm khác nhau, nên không thể dùng chung một mẫu cho mọi trường hợp.

Ba nhóm văn bản phổ biến nhất tương ứng ba tình huống thực tế khác nhau, và hồ sơ kèm theo cũng khác nhau:

Lưu ý pháp lý quan trọng trước khi đọc các mẫu: Đối với Mẫu 2, căn cứ pháp lý là khoản 1 Điều 620 Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 (Quốc hội ban hành ngày 24/11/2015, hiệu lực từ ngày 01/01/2017): người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác. Khoản 2 Điều 620 yêu cầu việc từ chối phải lập thành văn bản và được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.

Cấu trúc chung của 3 mẫu giấy

Mỗi văn bản, bất kể thuộc loại nào, phải có đủ các thành phần sau:

• Quốc hiệu, tiêu ngữ ở đầu trang
• Tên văn bản rõ ràng, phản ánh đúng bản chất pháp lý của giao dịch (ví dụ: “Văn bản từ chối nhận di sản thừa kế”, “Văn bản thỏa thuận chia tài sản chung”, “Văn bản cam kết/xác nhận tài sản riêng” tùy trường hợp)
• Thông tin chủ thể tham gia: họ tên đầy đủ, ngày sinh, số CCCD, địa chỉ thường trú
• Mô tả tài sản: đặc điểm nhận diện đầy đủ, khớp 100% với giấy tờ gốc
• Căn cứ pháp lý viện dẫn: điều khoản cụ thể của văn bản pháp luật liên quan
• Tuyên bố ý chí và cam kết: ghi đúng bản chất giao dịch, tự nguyện, không tranh chấp về thông tin đã khai và không nhằm trốn tránh nghĩa vụ
• Chữ ký, ngày tháng và công chứng/chứng thực nếu pháp luật yêu cầu hoặc các bên lựa chọn để tăng giá trị chứng cứ

Hướng dẫn điền từng mục trong mẫu giấy – tránh 7 lỗi phổ biến

Phần mô tả tài sản và phần căn cứ pháp lý là hai mục thường bị điền sai nhất trong thực tế.

7 lỗi phổ biến khiến hồ sơ bị trả lại hoặc văn bản có rủi ro vô hiệu:

1. Lỗi 1: Mô tả tài sản không khớp giấy tờ gốc. Tên đường, số thửa, số tờ bản đồ, diện tích hoặc số seri trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải sao chép chính xác, không tự viết tắt hay diễn giải lại.
2. Lỗi 2: Dùng sai tên văn bản. Nhiều người đặt tên là “Đơn xin từ chối tài sản”, trong khi nhiều trường hợp thực chất là văn bản thỏa thuận hoặc văn bản cam kết. Tên văn bản ảnh hưởng đến cách xác định bản chất giao dịch.
3. Lỗi 3: Không ghi căn cứ pháp lý hoặc viện dẫn sai điều luật. Văn bản thiếu căn cứ pháp lý hoặc viện dẫn sai điều luật không phải lúc nào cũng làm vô hiệu giao dịch ngay, nhưng rất dễ khiến hồ sơ bị yêu cầu giải trình, sửa lại hoặc bị hiểu sai bản chất giao dịch.
4. Lỗi 4: Xử lý tài sản chung mà chưa xác định phần được hưởng. Với tài sản thuộc sở hữu chung hợp nhất, phải xác định rõ phần của mỗi bên trước khi một bên từ bỏ phần quyền đã được tách ra. Bỏ qua bước này dẫn đến đối tượng giao dịch không rõ ràng.
5. Lỗi 5: Thiếu thông tin giấy tờ tùy thân hợp lệ. CCCD hết hạn hoặc thông tin không khớp với giấy tờ tài sản sẽ bị yêu cầu bổ sung, kéo dài thủ tục.
6. Lỗi 6: Lập văn bản từ chối nhận di sản sau khi di sản đã phân chia. Khoản 2 Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 yêu cầu việc từ chối phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.
7. Lỗi 7: Không tuân thủ đúng hình thức công chứng/chứng thực khi pháp luật yêu cầu. Đối với bất động sản, quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc giao dịch khác mà pháp luật yêu cầu phải công chứng/chứng thực, nếu không tuân thủ đúng hình thức thì hồ sơ có thể không được chấp nhận hoặc giao dịch có rủi ro bị tuyên vô hiệu. Cần kiểm tra hình thức bắt buộc theo đúng loại giao dịch, không nên suy diễn một công thức chung cho mọi trường hợp.

Lưu ý thực tế từ Luật sư (Luật Quang Duy): Điền đúng mẫu chỉ là bước đầu. Rủi ro thực sự nằm ở chỗ người lập văn bản không nhận ra tài sản mình đang xử lý thuộc loại nào (tài sản chung, tài sản riêng hay di sản thừa kế), dẫn đến dùng sai mẫu, viện dẫn sai căn cứ pháp lý và phải làm lại từ đầu. Trước khi soạn bất kỳ văn bản nào, bước xác định loại tài sản phải được làm rõ trước.

Những tài sản nào cần mô tả đặc biệt chi tiết trong giấy từ chối

Mức độ chi tiết trong mô tả tài sản tỷ lệ thuận với giá trị và tính phức tạp của loại tài sản đó. Nguyên tắc chung: mô tả đủ để cơ quan có thẩm quyền nhận diện tài sản mà không cần hỏi thêm.

Bất động sản và quyền sử dụng đất: Phải ghi đầy đủ số thửa, số tờ bản đồ, địa chỉ theo giấy tờ địa chính, diện tích, mục đích sử dụng, số Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (hoặc Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở), ngày cấp, cơ quan cấp.

Cổ phần, phần vốn góp trong doanh nghiệp: Cần ghi tên công ty, mã số doanh nghiệp, số lượng cổ phần hoặc tỷ lệ vốn góp, mệnh giá, loại cổ phần (nếu có). Nếu không ghi rõ, văn bản có thể không đủ căn cứ để cơ quan đăng ký kinh doanh xử lý thủ tục tiếp theo.

Tài khoản tiền gửi tiết kiệm: Ghi rõ tên ngân hàng, số tài khoản hoặc số sổ tiết kiệm, số dư tại thời điểm lập văn bản (nếu xác định được) hoặc mô tả theo giấy tờ hiện có. Tiền gửi ngân hàng thuộc sở hữu chung nếu được tạo lập từ thu nhập chung trong thời kỳ hôn nhân theo khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Phương tiện giao thông có đăng ký: Ghi đúng biển số, số khung, số máy, loại xe và tên chủ đăng ký theo Giấy chứng nhận đăng ký xe.

Tình huống giả định minh họa (chỉ có tính chất tham khảo):

Anh H và chị M chuẩn bị ly hôn. Hai người có một căn hộ chung cư mua sau kết hôn và một tài khoản tiết kiệm chung. Chị M đồng ý nhận quyền nuôi con và không nhận căn hộ, để anh H tiếp tục đứng tên căn hộ.

Cách xử lý an toàn là:

1. Lập thỏa thuận phân chia tài sản chung hoặc ghi nhận nội dung này trong hồ sơ giải quyết ly hôn, trong đó xác định rõ phần của mỗi bên trong căn hộ;
2. Hai bên tiếp tục hoàn thiện thỏa thuận để anh H nhận căn hộ theo đúng phần quyền đã được xác định và xử lý nghĩa vụ thanh toán chênh lệch hoặc ghi nhận việc một bên không yêu cầu nhận tài sản theo nội dung thỏa thuận;
3. Nộp hồ sơ sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai theo quyết định của Tòa án hoặc theo thỏa thuận đã được công chứng/chứng thực đúng hình thức. Nếu chỉ ký một “giấy từ chối” chung chung mà không có bước xác định phần quyền trước, thủ tục sang tên rất dễ thiếu căn cứ pháp lý để thực hiện.

Thủ Tục Công Chứng/Chứng Thực Văn Bản Liên Quan Đến “Giấy Từ Chối Tài Sản Vợ Chồng” – 5 Bước Từ A Đến Z

Không phải mọi văn bản mà người dân quen gọi là “giấy từ chối tài sản vợ chồng” đều bắt buộc đi theo một con đường duy nhất là công chứng. Tùy đúng bản chất giao dịch, có trường hợp phải công chứng, có trường hợp được chứng thực, có trường hợp cần được ghi nhận ngay trong quyết định hoặc bản án của Tòa án. Với giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc tài sản phải đăng ký, cần kiểm tra hình thức bắt buộc theo đúng loại giao dịch cụ thể.

Khung pháp lý hiện hành cần đối chiếu trước hết là Luật Công chứng 2024 đã có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, cùng Nghị định 23/2015/NĐ-CP về chứng thực đã được sửa đổi, bổ sung. Khi xử lý văn bản liên quan đến tài sản của vợ chồng, việc chọn công chứng hay chứng thực phải bám đúng loại giao dịch và quy định chuyên ngành áp dụng.

Một điểm thực tiễn cần nắm trước: theo Điều 44 Luật Công chứng 2024, công chứng giao dịch về bất động sản nhìn chung gắn với địa bàn nơi tổ chức hành nghề công chứng đặt trụ sở, nhưng luật cũng có một số ngoại lệ như di chúc, văn bản từ chối nhận di sản, văn bản ủy quyền liên quan đến việc thực hiện quyền đối với bất động sản, thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng về bất động sản…

Vì vậy, không nên mặc định mọi văn bản liên quan đến tài sản vợ chồng đều phải công chứng tại đúng tỉnh nơi có tài sản; cần kiểm tra theo đúng loại văn bản.

5 bước thực hiện công chứng/chứng thực

Bước 1: Xác định loại tài sản và văn bản phù hợp

Trước khi soạn bất kỳ văn bản nào, cần xác định rõ tài sản thuộc loại nào (tài sản chung, tài sản riêng hay di sản thừa kế), từ đó chọn đúng loại văn bản và căn cứ pháp lý tương ứng. Bước này quyết định toàn bộ nội dung hồ sơ. Soạn sai loại văn bản sẽ phải làm lại từ đầu.

Bước 2: Soạn thảo văn bản và chuẩn bị hồ sơ

Soạn văn bản theo đúng cấu trúc pháp lý đã trình bày ở phần trước. Đồng thời chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi đến cơ quan có thẩm quyền:

• Nếu giao dịch liên quan đến tài sản chung của vợ chồng, thông thường cần chuẩn bị giấy tờ của cả hai bên; nếu là tài sản riêng hoặc thừa kế riêng thì chuẩn bị theo đúng chủ thể tham gia giao dịch.
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (nếu có liên quan đến quan hệ vợ chồng)
• Giấy tờ chứng minh quyền với tài sản: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe, sổ tiết kiệm, giấy tờ cổ phần… (bản gốc để đối chiếu khi được yêu cầu)
• Dự thảo văn bản đã soạn sẵn hoặc đề nghị hỗ trợ soạn tại nơi tiếp nhận
• Giấy tờ bổ sung tùy loại tài sản (di chúc, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế nếu là từ chối thừa kế…)

Thực hành: nên mang theo bản gốc và ít nhất 2 bản sao của mỗi loại giấy tờ. Nên liên hệ trước với nơi tiếp nhận để rà soát hồ sơ, tiết kiệm thời gian khi đến trực tiếp.

Bước 3: Nộp hồ sơ tại đúng cơ quan có thẩm quyền

Đến đúng cơ quan có thẩm quyền theo loại giao dịch: tổ chức hành nghề công chứng, Ủy ban nhân dân cấp xã trong phạm vi được chứng thực, hoặc Tòa án nếu nội dung được giải quyết trong vụ việc ly hôn/tranh chấp. Người tiếp nhận sẽ kiểm tra sơ bộ tính hợp lệ của hồ sơ, yêu cầu bổ sung nếu thiếu và thụ lý nếu hồ sơ đầy đủ.

Bước 4: Ký văn bản trước mặt người có thẩm quyền

Đây là bước quan trọng nhất và dễ bị làm sai nhất. Các bên phải ký trực tiếp trước mặt công chứng viên hoặc người thực hiện chứng thực. Công chứng viên hoặc người thực hiện chứng thực sẽ rà lại nội dung văn bản, kiểm tra giấy tờ và hỏi về sự tự nguyện trước khi hoàn tất thủ tục.

Bước 5: Nhận văn bản đã được công chứng/chứng thực hoặc tài liệu tố tụng liên quan

Theo Điều 45 Luật Công chứng 2024, thời hạn công chứng không quá 02 ngày làm việc; với giao dịch có nội dung phức tạp thì có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày làm việc, trừ trường hợp có sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hoặc các bên có thỏa thuận khác bằng văn bản theo luật. Khi nhận kết quả, cần kiểm tra lại toàn bộ thông tin nhân thân, thông tin tài sản và số lượng bản được cấp.

Chi phí công chứng giấy từ chối tài sản – bảng phí tham khảo 2026 đối với hợp đồng, giao dịch tính theo giá trị tài sản

Phí công chứng đối với nhóm hợp đồng, giao dịch tính theo giá trị tài sản được xác định theo Thông tư 257/2016/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 11/11/2016. Bảng phí tham khảo như sau:

Lưu ý: Bảng trên chỉ là phí tham khảo đối với nhóm hợp đồng, giao dịch được tính theo giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch theo Thông tư 257/2016/TT-BTC. Không phải mọi văn bản được gọi là “giấy từ chối tài sản vợ chồng” đều áp biểu phí này; một số việc công chứng khác có mức thu cố định và còn có thể phát sinh thù lao công chứng, chi phí sao chụp, soạn thảo hoặc chi phí khác theo quy định.

Xử lý tình huống đặc biệt: một bên vắng mặt, tài sản ở tỉnh khác, tài sản đang thế chấp

Một bên không thể đến trực tiếp

Không nên tự ý để người khác ký thay khi chưa kiểm tra đúng bản chất giao dịch. Trường hợp cần đại diện hoặc ủy quyền, phải rà riêng khả năng ủy quyền của loại giao dịch đó và hình thức giấy tờ đi kèm; nếu người yêu cầu công chứng có lý do thuộc trường hợp luật cho phép, công chứng viên có thể thực hiện công chứng ngoài trụ sở.

Tài sản là bất động sản nằm ở tỉnh khác

Với bất động sản, cần kiểm tra thẩm quyền công chứng theo Điều 44 Luật Công chứng 2024 và đúng loại văn bản cụ thể. Có trường hợp áp dụng nguyên tắc theo địa bàn nơi có bất động sản, nhưng luật cũng có ngoại lệ; vì vậy không nên áp dụng máy móc một công thức chung cho mọi hồ sơ.

Tài sản đang thế chấp tại ngân hàng

Nếu tài sản muốn xử lý đang là tài sản bảo đảm cho một khoản vay, việc chia hoặc từ bỏ phần quyền đối với tài sản đó không thể thực hiện một cách tùy tiện mà có nguy cơ xâm phạm quyền lợi của bên nhận bảo đảm. Trường hợp này cần tham khảo ý kiến pháp lý trước khi thực hiện bất kỳ thủ tục nào.

Lưu ý thực tế từ Luật sư (Luật Quang Duy): Ba lỗi kỹ thuật gây chậm hoặc hỏng hồ sơ nhiều nhất khi xử lý loại văn bản này là: (1) dùng sai loại văn bản so với bản chất tài sản; (2) không mang giấy tờ tài sản gốc, chỉ mang bản sao; (3) xác định sai cơ quan có thẩm quyền công chứng/chứng thực. Cả ba lỗi này đều có thể tránh nếu rà trước với nơi tiếp nhận hoặc có người am hiểu pháp lý kiểm tra hồ sơ.

Kết Luận

Giấy từ chối tài sản vợ chồng chỉ là cách gọi phổ biến trong đời sống. Về pháp lý, điều quan trọng là xác định đúng đây là văn bản từ chối nhận di sản, văn bản thỏa thuận chia tài sản chung, văn bản cam kết/xác nhận tài sản riêng hay một hình thức giao dịch khác.

Với tài sản là bất động sản, quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc tài sản phải đăng ký, điều quan trọng là xác định đúng loại giao dịch và đúng hình thức pháp lý phải áp dụng. Không nên mặc định mọi trường hợp đều chỉ có một mẫu “giấy từ chối” và một thủ tục công chứng duy nhất.

Trước khi soạn văn bản, bước quan trọng nhất là xác định đúng loại tài sản và chọn đúng loại văn bản tương ứng. Dùng sai mẫu, mô tả tài sản không khớp giấy tờ gốc hoặc chọn sai cơ quan có thẩm quyền là những lỗi phổ biến nhất khiến hồ sơ bị trả lại hoặc phát sinh tranh chấp về sau.

Mỗi tình huống có đặc điểm riêng. Bài viết này cung cấp thông tin pháp lý tổng quát để bạn tự đánh giá sơ bộ, không thay thế tư vấn pháp lý cá nhân. Nếu tình huống của bạn liên quan đến tài sản giá trị lớn, tài sản đang thế chấp hoặc có tranh chấp, nên có luật sư hỗ trợ ngay từ bước đầu.

Cần tư vấn cụ thể cho tình huống của bạn? Liên hệ Luật Quang Duy qua hotline 0866.988.069 để được hỗ trợ trực tiếp, rà đúng loại tài sản, đúng loại văn bản và đúng thủ tục trước khi ký.